Univerzitetima u BiH otvoren put za akreditacije

Odluka o normama kojima se određuju minimalni standardi u visokom obrazovanju daje mogućnost da se proces akreditacije u pravnom smislu može odvijati nesmetano na cijeloj teritoriji BiH.

Foto: RSE / Shutterstock / Ilustracija

Upravni odbor Agencije za visoko obrazovanje i obezbjeđenje kvaliteta Bosne i Hercegovine je usvojio izmjene i dopune Odluke o normama kojima se određuju minimalni standardi u visokom obrazovanju, čime je, nakon skoro godinu, deblokiran proces akreditacije univerziteta u BiH.

Delegacija Evropske unije u BiH je Agenciji dala rok da do 31. marta visokoškolskim ustanovama produži akreditaciju, što je, prema Okvirnom zakonu o visokom obrazovanju BiH, dužna da napravi.

Odluka o normama kojima se određuju minimalni standardi u visokom obrazovanju daje mogućnost da se proces akreditacije u pravnom smislu može odvijati nesmetano na cijeloj teritoriji BiH.

Direktor Agencije Enver Halilović kaže da su dosadašnji problem oko reakreditacije univerziteta bili političke prirode.

“Oni su bili formulisani kao prijenos nadležnosti, što ni u kom slučaju nije bila riječ, jer smo ovakvu odluku imali i 2011. godine. Sada je ta odluka iz 2011. dopunjena, sa onim što joj je nedostajalo za provođenje procesa akreditacije i reakreditacije u novim uslovima. Ti novi uslovi su evropski standardi za obezbjeđenje kvaliteta u evropskom prostoru visokog obrazovanja i sada možemo normalno krenuti u posao”, kaže on.

Profesorica Lamija Tanović, nekadašnja članica Upravnog odbora Agencije, kaže kako je cijeli sistem akreditianja univerziteta u BiH postavljen naopako i to od momenta kada je, nekoliko godina nakon što je formirana državna Agencija, osnovana i Agencija za Akreditaciju Republike Srpske (RS).

“Ja znam da smo tada pitali kolege: ‘Šta će vam?’, odgovor je bio: ‘Gdje piše da ne možemo to uraditi?’, a to bi onda značilo da svaka obrazovna vlast u BiH, a to je deset kantona, entitet RS i Brčko Distrikt, svako od njih bi trebao da ima jednu takvu agenciju. Ako se smatra da taj proces koji zagovara RS treba da obavljaju te obrazovne vlasti, koje prema Ustavu imaju isti status. Drugo, šta će onda državna Agencija, šta će ona da radi”, pita se Tanović.

Upravni odbor Agencije čine po tri člana iz sva tri konstitutivna naroda i jedan član iz reda ostalih, a bira ih Parlamentarna skupština BiH na mandat od tri godine s mogućnošću reizbora.

Upravni odbor u septembru 2016. godine nije usvojio Odluku o normama, kojima se određuju minimalni standardi u visokom obrazovanju u BiH, koja je ključni akt koji definiše reakreditaciju visokoškolskih ustanova, jer su tri člana iz reda srpskog naroda glasala protiv.

Prema riječima direktora Agencije Envera Halilovića, članovi Upravnog odbora iz reda srpskog naroda su glasali protiv postupajući po odredbi Vlade Republike Srpske.

“Nisu ni članovi kao takvi bili protiv, zato što su oni to smatrali tako, nego je Vlada RS-a donijela zaključak u septembru 2016. godine donijela zaključak u kojem ih je obavezala da ne usvoje takav akt. Dakle, nije riječ o nekoj individualnoj volji, već o političkom zahtjevu upućenom prema njima”, objašnjava Hailović.

Ukupno šest univerziteta je prošle godine ostalo bez akreditacije, koja im, zahvaljujući blokadi rada Agencije, još nikad nije produžena. To su Univerzitet u Zenici, Univerzitet u Banjaluci, Univerzitet u Istočnom Sarajevu, Univerzitet za poslovne studije u Banjaluci, Visoka škola “Banja Luka College” i Nezavisni univerzitet u Banjaluci.

U drugoj polovini ove godine, akreditacija ističe za još 12 visokoškolskih ustanova u BiH. Šta to znači za studente?

“Diplome studenata sa neakreditovanih univerziteta iz BiH neće važiti ni u Evropskoj uniji, a sa njima se neće moći zaposliti ni u državnim ustanovama u BiH”, pojašnjava Samir Beharić, stipendista Erasmus+ programa na univerzitetima u Berlinu i Rimu.

Profesorica Lamija Tanović podsjeća da je početkom Bolonjskog procesa bila ideja da se napravi regionalna Agencija za akreditaciju visokoškolskih ustanova.

“Da bismo imali objektivan pristup tom problem, da bi nam bilo jeftinije i tako dalje, a sada je stvarno za očekivati da svaki kanton pravi svoju agenciju za akreditaciju i proces se i dalje komplikuje”, kaže Lamija Tanović.​

BiH bez članstva u ENQA

Samir Beharić ukazuje na još jedan problem koji će Agencija za obrazovanje i obezbjeđenje kvaliteta BiH uskoro morati da riješi a to je ulazak u punopravno članstvo Evropske asocijacije za osiguranje kvaliteta u visokom obrazovanju (ENQA), koja 2017. godine bh. Agenciji nije odobrila punopravno članstvo u ovoj asocijaciji.

“Članstvo je svojevrsna garancija usaglašenosti sa evropskim kriterijima akreditovanja visokoobrazovnih ustanova. ENQA je tada Agenciji dala 19 preporuka, koje je potrebno ispuniti do septembra ove godine. U toj odbijenici, tako da kažem, je izražena zabrinutost zbog nedostatka političke nezavisnosti Agencije, također je naglašeno da članovi Upravnog odbora ne smiju dolaziti iz rukovodstva univerziteta, u Upravnom odboru trenutno sjede dva rektora, što predstavlja sukob interesa, jer akreditaciju u ime Agencije ne smiju potvrđivati iste osobe koje su na tim univerzitetima odgovorne za proces akreditacije”, objašnjava Beharić.

Prema riječima Samira Beharića bez rješavanja ovih bitnih problema Agencija neće postati članica ENQA-e.

“Ono što je Evropska unija za BiH, to je ENQA za Agenciju za visoko obrazovanje u BiH. Bez članstva u ENQA, situacija kakva je ova sa blokadama akreditacija univerziteta se može desiti bilo kada u budućnosti”, zaključuje Beharić.

Ostavite komentar. NAPOMENA: Komentari odražavaju stavove autora komentara, a ne stavove portala Otisak.ba. Molimo korisnike da se suzdrže od vrijeđanja, psovanja i vulgarnog izražavanja jer takvi komentari neće biti objavljeni. Otisak.ba zadržava pravo da određene komentare obriše bez najave i objašnjenja.

Molimo Vas unesite komentar
Molimo Vas unesite Vaše ime ovdje

+ one = five